Κλήση στο Πειθαρχικό της ΕΣΗΕΑ έλαβε η δημοσιογράφος Σοφία Γιαννακά αναφορικά με το άρθρο της κατά της προέδρου του Συλλόγου Πληγέντων Δυστυχήματος «Τεμπών 2023», Μαρία Καρυστιανού.
Η ίδια με άρθρο της στο iefimerida.gr γνωστοποίησε την κλήση της από την Ένωση Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ), με αφορμή άρθρο της με τίτλο «Μαρία Καρυστιανού, μήπως το έχει παρακάνει».
Όπως σημειώνει η δημοσιογράφος «στο σκεπτικό της η ΕΣΗΕΑ με εγκαλεί ουσιαστικά για ένα “παράπτωμα”: όπως αναφέρει, στο άρθρο μου για την κ. Καρυστιανού δεν λαμβάνω υπ' όψιν μου “την γενική κοινωνική απαίτηση για δικαιοσύνη, καθώς και τον αγώνα μιας μάνας για δικαίωση και τιμωρία των ενόχων”. Εξ όσων όμως γνωρίζω, η “τιμωρία των ενόχων” και η “δικαίωση” του οποιουδήποτε δεν εμπίπτουν στη δημοσιογραφική δικαιοδοσία, αλλά της Δικαιοσύνης».
Αναλυτικα, η Σ. Γιαννακά αναφέρει:
«Μέσω e-mail το πρωτοβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο της Ένωσης Συντακτών μού έδωσε λίγες ημέρες διορία προκειμένου να προσέλθω σε απολογία -κανονική, με μάρτυρες- με το αιτιολογικό ότι στις 13 Φεβρουαρίου 2025 αρθρογράφησα για τη Μαρία Καρυστιανού.
Όντως στο εν λόγω άρθρο συντάχθηκα με τους γονείς των θυμάτων των Τεμπών που δικαίως απαιτούν δικαιοσύνη. Σχολίασα όμως και την «αφηγηματική υπεροπλία» της Αριστεράς που κινητοποιήθηκε αποκλειστικά για τα Τέμπη και όχι για άλλες τραγωδίες. Και διέκρινα πίσω από τις κινήσεις και ομιλίες της κ. Καρυστιανού μια υπερβολική παρέμβαση στην πολιτική διαδικασία. Διατύπωσα την άποψή μου χωρίς ξυλόλια, πολιτικές καταδίκες και δίκες προθέσεων. Σε αντίθεση με ορισμένους οπαδούς της άλλης άποψης, οι οποίοι αναπαράγουν συνειδητά έωλες «αποκαλύψεις» και δικάζουν στα πρωτοσέλιδα. Χωρίς καμία ενόχληση από την ΕΣΗΕΑ.
Από συγκεκριμένη μερίδα του Τύπου και ανώνυμα τρολ δέχτηκα προσωπικές επιθέσεις και απειλές. Άθλιους υπαινιγμούς για την επαγγελματική και οικογενειακή μου κατάσταση. Καθώς και ακραίους χαρακτηρισμούς εναντίον μου (σφουγγαρίστρα, υπηρετικό προσωπικό, ενεργούμενο του συστήματος, ανόητη και ιδεολογικά πωρωμένη, υποκείμενο τρίτης ποιότητας και πέμπτης διαλογής). Κάποιοι μάλιστα «υποσχέθηκαν» ότι «Όταν έρθει η στιγμή δεν θα ξεχάσουμε το όνομά της».
Η ΕΣΗΕΑ επέλεξε από τα χιλιάδες δημοσιεύματα για τα Τέμπη (πολλά συκοφαντικά, εμπρηστικά ή εκ προθέσεως κατασκευασμένα) να ενοχληθεί μόνο από τη δική μου αρθρογραφία. Γεγονός από μόνο του προβληματικό, αν δεχθούμε ότι η ελευθερία του Τύπου δεν μπορεί να εφαρμόζεται α λα καρτ. Είτε την υπηρετείς συνολικά, είτε όχι. Δεν γίνεται δηλαδή να επιπλήττεις μια άποψη, όσο κι αν διαφωνείς, ενώ ολόγυρα κυκλοφορούν τερατολογίες.
Στο σκεπτικό της η ΕΣΗΕΑ με εγκαλεί ουσιαστικά για ένα «παράπτωμα»: όπως αναφέρει, στο άρθρο μου για την κ. Καρυστιανού δεν λαμβάνω υπ' όψιν μου «την γενική κοινωνική απαίτηση για δικαιοσύνη, καθώς και τον αγώνα μιας μάνας για δικαίωση και τιμωρία των ενόχων». Εξ όσων όμως γνωρίζω, η «τιμωρία των ενόχων» και η «δικαίωση» του οποιουδήποτε δεν εμπίπτουν στη δημοσιογραφική δικαιοδοσία, αλλά της Δικαιοσύνης.
Από την άλλη, αποστολή του δημοσιογράφου δεν είναι να ταυτίζεται με το κλίμα της «γενικής κοινωνικής απαίτησης». Αλλά να το αναλύει και αναλόγως να το συμμερίζεται ή και να διαφωνεί. Δουλειά του είναι να ερμηνεύει τα μεγάφωνα της εκάστοτε πλατείας και όχι a priori να τα δικαιώνει.
Για να δώσω μερικά παραδείγματα. Όταν η «γενική κοινωνική απαίτηση» ήταν η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ (62%), διατύπωσα την αντίθετη άποψη. Κι αν αύριο π.χ. τη «γενική κοινωνική απαίτηση» εκφράζουν αντιεμβολιστές, ακροδεξιοί, αντιευρωπαίοι, οπαδοί αυταρχικών καθεστώτων ή δραχμιστές, προσωπικά πάλι απέναντι θα βρίσκομαι. Ορισμός της ελευθερίας του Τύπου, σε μια δημοκρατία, είναι η δυνατότητα να υπερασπιζόμαστε τις διαφορετικές πλευρές της Ιστορίας. Η θεωρία της μοναδικής άποψης δεν μπορεί να επισείεται ως απειλή. Αλλιώς, παραπέμπει σε ιστορίες για άλλα καθεστώτα».
Π. Μαρινάκης: «Έχουμε καθήκον να προστατεύουμε τους δημοσιογράφους να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους»
Σε ανάρτησή του στα social media ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος στηλίτευσε την επιλογή να κληθεί στο Πειθαρχικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ η δημοσιογράφος επειδή έγραψε τη γνώμη της.
Η ανάρτηση του Παύλου Μαρινάκη:
«Σε μια περίοδο που η διάδοση ψεμάτων με σκοπό την παραπλάνηση της κοινής γνώμης και οι προσωπικές επιθέσεις και συκοφαντίες πολλαπλασιάστηκαν, κάποιοι αποφάσισαν να ζητήσουν από το πειθαρχικό συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ να καλέσει για εξηγήσεις τη δημοσιογράφο Σοφία Γιαννακά για ένα άρθρο γνώμης στο iefimerida.gr. Στη χώρα μας είναι κατοχυρωμένη η ελευθερία του Τύπου. Κράτος, Πολιτεία, Δικαιοσύνη έχουμε καθήκον να συνεχίσουμε να προστατεύουμε τους δημοσιογράφους να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους, εφόσον δεν περιέχουν ύβρεις, ακρότητες και συκοφαντικές διατυπώσεις, ασχέτως αν συμφωνούμε ή όχι με τις απόψεις τους αυτές».
Σε ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος τάσσεται «Με την ελευθερία του τύπου, το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία απέναντι σε κάθε ολοκληρωτισμό και φανατισμό που καταπνίγει την κριτική σκέψη και την ελεύθερη έκφραση».
Η ανάρτηση του Άκη Σκέρτσου: «Το περίφημο «παράδοξο της ανοχής» διατυπώθηκε από τον Karl Popper το 1945 και εξακολουθεί να παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ: «Αν επεκτείνουμε την απεριόριστη ανοχή ακόμα και σ’ εκείνους που είναι αδιάλλακτοι, αν δεν είμαστε προετοιμασμένοι να υπερασπιστούμε μια ανεκτική κοινωνία από την απειλή των αδιάλλακτων, τότε οι ανεκτικοί θα αφανιστούν και μαζί μ’ αυτούς και η ίδια η ανοχή». Με την ελευθερία του τύπου, το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία απέναντι σε κάθε ολοκληρωτισμό και φανατισμό που καταπνίγει την κριτική σκέψη και την ελεύθερη έκφραση. Συλλογάται καλά όποιος συλλογάται ελεύθερα».
«Η Ελευθερία του Λόγου αποτελεί Συνταγματικό Δικαίωμα κάθε ανθρώπου και είναι λυπηρό που δεν το γνωρίζει η ΕΣΗΕΑ…με την Σοφία!» ανέφερε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης σε ανάρτησή του.
Ο Γιώργος Καμίνης, πρώην δήμαρχος Αθηναίων σε ανάρτησή του στα social media γράφει: «Μου προξενεί κατάπληξη το γεγονός ότι η ΕΣΗΕΑ διώκει μια δημοσιογράφο με το πιο πάνω σκεπτικό. Αποστολή των δημοσιογράφων δεν είναι να ικανοποιούν “τη γενική κοινωνική απαίτηση για δικαιοσύνη”. Αυτό είναι δουλειά των δικαστηρίων. Ούτε να αντιμετωπίζουν ως ιερό και απαραβίαστο ένα πρόσωπο, έστω και αν το έχει πλήξει μια ανείπωτη τραγωδία, εαν το πρόσωπο αυτό έχει αναλάβει εδώ και καιρό συστηματική δημόσια δράση, ακόμη και για ένα ευγενή σκοπό όπως είναι η ανακάλυψη της αλήθειας για το δυστύχημα των Τεμπών. Υπόκειται και αυτό σε δημόσια κριτική όπως όλα τα πρόσωπα του δημόσιου βίου. Εννοείται με τον δέοντα σεβασμό που επιβάλλουν οι ειδικές περιστάσεις. Πουθενά στο επίμαχο δημοσίευμα δεν είδα να υπάρχει υπέρβαση αυτών των ορίων».
Σημειώνεται ότι η Σοφία Γιαννακά εκλήθη μέσω e-mail το πρωτοβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο της Ένωσης Συντακτών να προσέλθει σε απολογία με το αιτιολογικό ότι στις 13 Φεβρουαρίου 2025 έγραψε άρθρο υπό τον τίτλο «Μαρία Καρυστιανού, μήπως το έχει παρακάνει».
Στο σκεπτικό της η ΕΣΗΕΑ, όπως εξηγεί η ίδια η Σοφία Γιαννακά σε νέο άρθρο της υπό τον τίτλο «Στο Πειθαρχικό γιατί «άγγιξα» την Καρυστιανού», την εγκαλεί ουσιαστικά για ένα «παράπτωμα»: «Όπως αναφέρει, στο άρθρο μου για την κ. Καρυστιανού δεν λαμβάνω υπ’ όψιν μου «την γενική κοινωνική απαίτηση για δικαιοσύνη, καθώς και τον αγώνα μιας μάνας για δικαίωση και τιμωρία των ενόχων».